نانوزیست فناوری نسبت به سایر حوزه های فناوری نانو مانند نانوالکترونیک یا نانومواد کاملا متفاوت است. این حوزه قطعا بزرگترین زیرمجموعه فناوری نانو است، زیرا که همزمان رشته های علمی مختلفی مانند فیزیک، تحقیقات بالینی، زیست شناسی، ریاضیات، مهندسی و ایمنی شناسی را دربر می گیرد. از دیدگاه صنعتی، نانوزیست فناوری تاکنون یک صنعت یا یک بازار جدید را ایجاد نکرده است، بلکه بیشتر به عنوان یک فناوری توانمندساز به توسعه بخش های موجود مانند پزشکی، داروسازی و ... کمک کرده است.
اتحادیه اروپا برای توسعه پایدار این حوزه، پروژه EuroNanoBio را در چارچوب برنامه هفتم توسعه تحقیقات و فناوری (FP7) آغاز کرده است. هدف این پروژه، بررسی ایجاد و توسعه ی هرچه بیشترِ زیرساخت های اروپا در زمینه نانوزیست فناوری است. متن فعلی برگرفته از گزارش «مفهومی برای زیرساخت اروپایی در نانوزیست فناوری» است که در ژانویه 2010 منتشر شده است.
برای ارتقای موفقیت آمیز تحقیقات نانوزیست فناوری و تبدیل آنها به کاربردهای اقتصادی، باید تسهیم دانش و تجهیزات بین ذینفعان مختلف، رشته های مختلف دانشگاهی و صنایع به طور نظام مند توسعه یابد. پیشنهادات زیر نتیجه مشاوره ها و بحث های عمیق با متخصصان دانشگاهی، نهادهای ملی، محلی و صنعتی است. این پیشنهادات یک چارچوب مفهومی واقع گرایانه و ابزاری برای ساختاردهی توانمندی های اروپا در زمینه نانوزیست فناوری ارائه می کنند.
الف) توسعه زیرساخت ها
- ایجاد زیرساخت اروپایی در زمینه خوشه های نانوزیست فناوری منطقه ای با سطح بالای مشارکت صنعت و دانشگاه؛
- همکاری و هماهنگی خوشه های نانوزیست فناوری برای تسهیم دانش، تسهیلات و پوشش کل زنجیره ارزش این حوزه؛
- مدیریت متعهدانه زیرساخت ها برای بهبود مشارکت بین رشته های دانشگاهی، مراکز تحقیقاتی و شرکت ها؛
- تدوین نقشه راه فنی شفاف برای حوزه های کاربردی نانوزیست فناوری؛
- بررسی جنبه های اجتماعی، قانونی و اخلاقی توسعه نانو زیست فناوری؛
- حمایت سیاست مداران اروپایی برای ایجاد و ارتقای خوشه ها؛
ب) خدمات عمده
7. ایجاد مرکزی برای تعیین مشخصات و مطالعات سم شناسی محصولات مبتنی بر نانوزیست فناوری؛
8. ایجاد مرکزی اروپایی برای مدیریت ایمنی و ریسک کاربردهای مختلف نانوزیست فناوری؛
9. خوشه ها باید به شرکت های کوچک و متوسط کمک کنند تا نیازها و منافع خود را برای مراکز استانداردسازی و تدوین مقررات تشریح نمایند؛
ج) ارتباطات و مشارکت عمومی
10. فراهم کردن ابزارهای ارتباطی حرفهای لازم برای جلب مشارکت عامه مردم؛
11. ارتقای تونمندی های نانوزیست فناوری برای شرکت های کوچک و متوسط و پزشکان بالینی از طریق تشریح مواردی از بهره برداری های موفقیت آمیز این حوزه؛
12. مشارکت زیرساخت های اروپایی با خوشه ها و مراکز تحقیقاتی نانوزیست فناوری در خارج از اروپا؛
د) آموزش و پژوهش
13. هماهنگی دوره های اختصاصی در سطوح دکترا و فوق لیسانس به خاطر ماهیت بین رشتهای بالای این حوزه؛
14. آموزش و درک جنبه های اجتماعی و اخلاقی نانوزیست فناوری و آموزش ارتباطات علمی و جلب مشارکت مردم در سطح تحصیلات تکمیلی؛
15. توسعه برنامه های آموزشی و پژوهشی هدفمند برای دوره های آموزشی ضمنخدمت.
منبع:
Concept for a European Infrastructure in Nanobiotechnology, Final report of the FP7 Support Action EuroNanoBio, January 2010
|